Transkribus, vrijwilligers en het Stadsarchief Mechelen

Oude archiefdocumenten zoals schepenregisters zitten boordevol waardevolle informatie, maar hun vaak moeilijk leesbaar handschrift vormt een stevige drempel voor historici, genealogen en andere onderzoekers. Het Stadsarchief Mechelen, historica Nena Vandeweerdt en de archiefvrijwilligers sloegen daarom de handen in elkaar voor een innovatief project: het toegankelijk maken van bijna een eeuw aan laatmiddeleeuwse Mechelse schepenregisters door middel van artificiële intelligentie. Deze bronnen werden vaak vermeden wegens té omvangrijk en té ontoegankelijk. Dankzij artificiële intelligentie – meer bepaald het platform Transkribus – kan daar nu verandering in komen. Samen met een ijzersterk team van vrijwilligers bouwden archivaris Koen Vermeulen en Nena Vandeweerdt een reeks van AI-modellen die teksten uit het Ancien Régime automatische transcriberen. Al sinds 2024 publiceert het Stadsarchief Mechelen AI-transcripties van handgeschreven archiefdocumenten uit het ancien régime via haar archiefbeheersysteem. Op deze manier worden tal van documenten doorzoekbaar, toegankelijk én leesbaar voor een breed publiek. De inzet van archiefvrijwilligers tilt zowel de kwantiteit als de kwaliteit van het resultaat naar een hoger niveau getild. Vandaag staan al 48 registers volledig doorzoekbaar online (ontdek hier). Daarnaast kunnen we de eigen AI-modellen ook toepassen op tal van andere handgeschreven bronnen uit diezelfde periode.Hoe bouw je zo’n systeem op? En vooral: hoe betrouwbaar zijn die automatische transcripties? Tijdens deze lezing neemt Koen Vermeulen -  stadsarchivaris van Mechelen - je mee achter de schermen van het Stadsarchief Mechelen. Hij licht toe hoe men daar met Transkribus aan de slag ging, welke keuzes werden gemaakt, wat de ervaringen zijn in de praktijk en waar men vandaag staat. Een boeiende uiteenzetting over digitalisering, innovatie en erfgoed voor iedereen die geïnteresseerd is in de digitale evolutie van genealogie en historisch onderzoek.